- MLSA avukatları, Rojbash filmi üzerindeki yasağı geri getiren Ankara Bölge İdare Mahkemesi kararına karşı Danıştay’a temyiz başvurusu yaptı.
- Başvuruda, kararın ifade ve sanat özgürlüğüne ölçüsüz müdahale niteliği taşıdığı belirtilerek yürütmenin durdurulması ve duruşmalı inceleme talep edildi.
MLSA – Yönetmen Özkan Küçük’ün Kürtçe filmi Rojbash hakkında verilen gösterim yasağını geri getiren istinaf kararına karşı MLSA avukatları Danıştay’a başvurdu. MLSA Hukuk Birimi avukatları, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi’nin kararının bozulması, yürütmenin durdurulması ve temyiz incelemesinin duruşmalı yapılması talebiyle dilekçe sundu.
Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi, 7 Nisan 2026 tarihli kararıyla Rojbash filmi üzerindeki yasağı kaldıran Ankara 3. İdare Mahkemesi kararını kaldırmıştı. Daire, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın istinaf başvurusunu kabul ederek davayı reddetmiş, Özkan Küçük’ün maddi ve manevi tazminat taleplerini de kabul etmemişti.
MLSA avukatları, Danıştay’a sundukları dilekçede istinaf kararının hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istedi.
“Fiili yasaklama niteliğinde”
Dilekçede, Rojbash hakkındaki “ticari dolaşıma ve gösterime sunulmasının uygun bulunmadığı” kararının sonuçları itibarıyla fiili bir yasaklama olduğu vurgulandı. Filmin Türkiye’de ticari dolaşıma ve halka açık gösterime sokulamadığı, bunun da yapımcının eserini seyirciyle buluşturmasını bütünüyle engellediği belirtildi.
MLSA avukatları, sanatsal ifade alanında kamu otoritelerinin yetkisi bulunsa bile, bu yetkinin en ağır müdahale olan yasaklama şeklinde kullanılmasının ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu kaydetti. Başvuruda, sınıflandırma, yaş sınırı, uyarı ve işaret sistemi gibi daha hafif araçlar değerlendirilmeden filmin tümden yasaklanmasının hukuka aykırı olduğu ifade edildi.
“Toplumsal hassasiyet sansür yetkisine dönüştürülemez”
Dilekçede, istinaf mahkemesinin filmin bütününü ve bağlamını değerlendirmek yerine bazı replikler üzerinden sonuca vardığı belirtildi. Bir sinema eserinde diyalogların karakter, sahne, dramatik yapı ve anlatım tekniği içinde anlam kazandığı vurgulandı.
MLSA avukatları, “toplumsal hassasiyet” gerekçesinin demokratik toplumlarda sanat eserlerinin kategorik biçimde yasaklanmasına dayanak yapılamayacağını belirtti. Başvuruda, hassasiyetlerin sınıflandırma ve uyarı gibi yöntemlerle yönetilebileceği, aksi yaklaşımın “hassasiyet” kavramını fiilen sansür yetkisine dönüştüreceği ifade edildi.
“Ön sansür” vurgusu
Başvuruda, filmin henüz izleyicisiyle buluşmadan yasaklanmasının “ön sansür” niteliği taşıdığı vurgulandı. MLSA avukatları, AİHM ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarına atıf yaparak sanatsal ifade özgürlüğüne yönelik önleyici müdahalelerin en sıkı denetime tabi tutulması gerektiğini belirtti.
Dilekçede, Anayasa Mahkemesi’nin filmlerin “ticari gösterime uygun değildir” kararıyla yasaklanmasına ilişkin daha önce verdiği ihlal kararları da hatırlatıldı.
“30 yıl sonra aynı engelleme”
MLSA’nın başvurusunda, Rojbash filminin bağlamına da dikkat çekildi. Filmde, yaklaşık 25 yıl önce Kürtçe tiyatro oyunu sahneleyen bir ekibin, yıllar sonra aynı oyunu yeniden sahneleme çabası sırasında karşılaştığı engellemelerin anlatıldığı belirtildi.
Dilekçede, 1990’lı yıllarda Kürtçe tiyatro oyunlarına yönelik yasakların sistematik bir insan hakları sorunu olduğu hatırlatıldı. Rojbash tiyatro oyununun 1997’de Mersin’de polis müdahalesiyle engellendiği, Mezopotamya Kültür Merkezi’nin mühürlendiği ve oyuncuların da aralarında bulunduğu 11 kişinin gözaltına alındığı aktarıldı.
MLSA avukatları, aradan yaklaşık 30 yıl geçmesine rağmen filmin idari ve yargısal kararlarla benzer bir engellemeyle karşı karşıya bırakıldığını belirtti.
Yürütmenin durdurulması ve duruşma talebi
MLSA avukatları, Danıştay’dan Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi kararının yürütmesinin durdurulmasını da talep etti. Dilekçede, yasağın uygulanması halinde davacı yönünden telafisi güç ve hatta imkânsız zararlar doğacağı vurgulandı.
Başvuruda, eserin ticari dolaşıma ve gösterime sunulmasının engellenmesinin sanatsal ifade özgürlüğüne ağır ve geri dönüşü güç bir müdahale oluşturduğu belirtildi. MLSA, temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasını da istedi.
Ne olmuştu?
Kültür ve Turizm Bakanlığı, yönetmenliğini Özkan Küçük’ün yaptığı Kürtçe film Rojbash hakkında 2024 yılında “ticari dolaşıma ve gösterime uygun değildir” kararı verdi. Bu karar, filmin Türkiye’de gösterime girmesini fiilen engelledi.
MLSA’nın hukuki desteğiyle açılan davada Ankara 3. İdare Mahkemesi, yasağı hukuka aykırı bularak iptal etti. Mahkeme, yasaklama yerine sınıflandırma gibi daha hafif tedbirlerin mümkün olduğunu belirtti.
Kültür ve Turizm Bakanlığı kararı istinafa taşıdı. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi ise Bakanlığın başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesinin kararını kaldırdı ve davayı reddetti.
MLSA avukatları bu karara karşı Danıştay’a temyiz başvurusunda bulundu.
