- Ankara 3. İdare Mahkemesi’nin Rojbash filmi üzerindeki yasağı kaldırmasına rağmen Kültür Bakanlığı kararı istinafa taşıdı, yürütmenin durdurulmasını talep etti.
- Ankara Bölge İdare Mahkemesi ise savunma için 30 gün süre verdi; süreç en az bir ay daha uzadı.
- Yönetmen Özkan Küçük, “Mahkeme özgürlük yolunu açarken Bakanlığın yasakta ısrar etmesi skandal düzeyinde” dedi.
MLSA - Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yasak kararı mahkeme tarafından kaldırılmasına rağmen, Kürtçe film Rojbash üzerindeki hukuki süreç devam ediyor. Bakanlığın kararı istinafa taşıması ve yürütmenin durdurulmasını talep etmesi, filmin yeniden gösterime girmesinin önüne geçilmeye çalışıldığı yorumlarına yol açtı.
Ankara 3. İdare Mahkemesi, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nin (MLSA) hukuki desteğiyle açılan davada, filmin “ticari dolaşıma ve gösterime uygun değildir” şeklindeki yasak kararını hukuka aykırı bularak iptal etmişti. Mahkeme, yasaklama yerine daha hafif tedbirlerin mümkün olduğunu vurgulayarak, ifade özgürlüğü lehine önemli bir karar vermişti.
Ancak, kararın ardından taraflar istinaf yoluna gitti.
MLSA Hukuk Birimi, yönetmen Özkan Küçük’ün maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddedilmesine itiraz ederek, bu taleplerin kabulü için Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne başvurdu.
Bakanlık kararı istinafa taşıdı
Öte yandan davalı Kültür ve Turizm Bakanlığı da kararı istinaf etti. Bakanlık, Ankara 3. İdare Mahkemesi’nin kararının kaldırılmasını ve davanın tamamen reddedilmesini talep etti. Ayrıca kararın yürütmesinin durdurulmasını istedi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın istinaf dilekçesinde, ilk derece mahkemesinin kararının “eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak, hukuki dayanağı bulunmadan verilmiş bir karar” olduğu savunuldu.
Ayrıca bilirkişi raporuna da itiraz edilerek, raporun ağırlıklı olarak çocuk ve gençler açısından hazırlandığı, anayasal ilkeler ve kamu düzeni yönünden yeterli bir hukuki değerlendirme içermediği ileri sürüldü. Bakanlık, bilirkişi heyetinde sinema alanında uzman bir ismin bulunmadığını ve bu nedenle raporun yeterli olmadığı görüşünü de dile getirdi.
Bakanlık, yürütmenin durdurulması talebini de kamu düzeni ve anayasal ilkeler çerçevesinde gerekçelendirdi. İstinaf dilekçesinde, Ankara 3. İdare Mahkemesi kararının uygulanması halinde, Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu tarafından “kamu düzeni ve anayasal ilkeler bakımından sakıncalı” bulunduğu belirtilen bir filmin ticari dolaşıma ve gösterime sunulacağı öne sürüldü.
Dilekçede bu nedenle, ilk derece mahkemesinin iptal kararının yürütmesinin durdurulması, kararın kaldırılması ve davanın tümden reddedilmesi talep edildi.
Mahkeme 30 gün savunma süresi verdi
Dosyayı inceleyen Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi ise henüz esasa ilişkin bir karar vermedi. Daire, yürütmenin durdurulması talebinin, davacının savunması alındıktan sonra incelenmesine karar verdi. Mahkeme, savunma süresini 30 gün olarak belirledi ve kararı davacı tarafın vekili olan MLSA Hukuk Birimi avukatlarına iletti.
Rojbash filmi üzerindeki yasağın kaldırılmasına rağmen, davalı Kültür Bakanlığı’nın istinaf yoluna gitmesi süreci uzatmış oldu. İstinaf sürecinin nasıl sonuçlanacağı, hem Rojbash’ın vizyon sürecini hem de benzer sansür davalarının seyrini doğrudan etkileyecek.
Yönetmen Özkan Küçük: “Bakanlık yasaklama konusunda direniyor”
Kültür Bakanlığı’nın istinaf başvurusuna ilişkin değerlendirmede bulunan filmin yönetmeni Özkan Küçük, mahkemenin yasağı kaldıran kararına rağmen Bakanlığın bu karara karşı çıkmasını eleştirdi. Küçük, Ankara 3. İdare Mahkemesi’nin kararını “sanatsal ifade özgürlüğüne vurgu yapan tarihsel önemde bir gelişme” olarak nitelendirirken, Bakanlığın bu karara karşı istinaf yoluna gitmesini “skandal düzeyinde bir gelişme” olarak değerlendirdi.
Küçük, “Mahkeme verdiği tarafsız kararla özgürlük yolunu açmışken, Bakanlık yeniden yasaklama konusunda direnmeyi seçiyor” dedi. Bakanlığın dilekçesinde Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu’nun yetkisine yaptığı vurguya da değinen Küçük, “Bu kurulun yapması gereken tek şey sınıflandırma yapmaktır” ifadelerini kullandı.
Bir filmin içeriğinin idarecilerin görüşleriyle uyuşmayabileceğini belirten Küçük, “Filmin anayasal ilkeler açısından sakıncalı görülmesi sizin fikriniz olabilir ama anayasa düşünce ve ifade özgürlüğümüzü teminat altına alır” dedi. Küçük, Bakanlığın istinaf başvurusuyla “temel anayasal hakları tartışmaya açtığını” ifade etti.
Sürecin kendilerini yeniden yıprattığını belirten Küçük, “Maddi ve manevi tazminat taleplerimizi daha güçlü bir şekilde savunacağız” dedi. Kürtçe bir filme yönelik yaklaşımı da eleştiren Küçük, “Rojbash özgür olacak ve seyircisine kavuşacak” ifadelerini kullandı.
Ne olmuştu?
Kültür ve Turizm Bakanlığı, yönetmenliğini Özkan Küçük’ün üstlendiği Kürtçe film Rojbash hakkında 2024 yılında “ticari dolaşıma ve gösterime uygun değildir” kararı verdi. Bu kararla film fiilen yasaklandı.
Bunun üzerine Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nin (MLSA) hukuki desteğiyle dava açıldı. Ankara 3. İdare Mahkemesi, Şubat ayında verdiği kararla yasağın hukuka aykırı olduğuna hükmetti ve işlemi iptal etti. Mahkeme, yasaklama yerine sınıflandırma gibi daha hafif tedbirlerin mümkün olduğunu belirtti.
Mahkeme sürecinde dosyaya sunulan bilirkişi raporunda da filmin şiddet veya nefret çağrısı içermediği, sanatsal ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Kararın ardından yönetmen Özkan Küçük, yasağın kaldırılmasının yalnızca film için değil, Türkiye’de yapılacak yeni filmler açısından da önemli bir dayanak olduğunu belirtti. Küçük ayrıca maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddedilmesine ilişkin hukuki sürecin devam edeceğini açıkladı.
